Beschermingsbewind, mentorschap of curatele vastleggen
Elke maatregel begint met een beschikking van de kantonrechter. Wat daarin staat bepaalt wat je namens je cliënt mag en moet doen — en dus ook wat het dossier van je verwacht. Dit artikel laat zien welke velden je vastlegt, waarom het zaaknummer en de grondslag er wel degelijk toe doen, en hoe je omgaat met een maatregel die wijzigt.
De drie maatregelen, en waarin ze verschillen
Beschermingsbewind gaat over geld en goederen. Jij beheert de financiën, maar je cliënt blijft handelingsbekwaam: hij mag zelf nog rechtshandelingen verrichten, ook al beheer jij het vermogen.
Mentorschap gaat over de persoon. Verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding — daar beslist de mentor over mee. Niet over geld.
Curatele omvat beide en is de zwaarste van de drie. Hier wordt de betrokkene wél handelingsonbekwaam. De kantonrechter spreekt curatele alleen uit wanneer een lichtere combinatie niet volstaat.
Bewind en mentorschap komen in de praktijk vaak samen voor, soms bij één persoon en soms verdeeld over twee. Curatele is uitzondering, geen regel.
Wat je vastlegt in het dossier
Open het dossier en ga naar de juridische gegevens. Je legt daar meer vast dan alleen het soort maatregel:
- Maatregel en Type beschikking
- Beschikkingsdatum en Ingangsdatum bewind
- Rechtbank en Zaaknummer
- Grondslag
- Status
- Toelichting
Twee daarvan worden het vaakst overgeslagen, terwijl je ze later het hardst nodig hebt.
Het zaaknummer is waarmee de rechtbank je dossier terugvindt. Bel je over een machtiging of dien je stukken in, dan is dat het eerste wat gevraagd wordt. Zoek je het achteraf op, dan moet je de beschikking er weer bij pakken.
De grondslag is de reden waarom de maatregel is uitgesproken — lichamelijke of geestelijke toestand, verkwisting, problematische schulden. Die reden bepaalt mede wat de kantonrechter van je verwacht en of een lichtere maatregel later in beeld komt.
Let op het verschil tussen beschikkingsdatum en ingangsdatum. Die vallen niet altijd samen, en je verantwoording loopt vanaf de ingangsdatum, niet vanaf de datum waarop de rechter tekende.
De beschikking als document
Upload de scan van de beschikking bij het dossier. Dat is geen formaliteit: het is het stuk waarmee je aantoont dat je bevoegd bent. Banken, instanties en schuldeisers vragen erom, en bij een controle wil je hem binnen handbereik hebben in plaats van in een archiefmap.
Hoe je documenten ordent staat in Documenten uploaden en ordenen in het dossier.
Herbeoordeling door de rechtbank
Het dossier kent aparte velden voor Herbeoordeling rechtbank en een Toelichting herbeoordeling. Die zijn er omdat een maatregel geen eindstation is.
De kantonrechter kan periodiek toetsen of het bewind nog nodig is in deze vorm. Bij een grondslag als problematische schulden ligt dat meer voor de hand dan bij een blijvende medische situatie. Leg vast wanneer die toets verwacht wordt en wat de uitkomst was, zodat een collega die het dossier overneemt niet opnieuw hoeft uit te zoeken hoe het ervoor staat.
Zet er ook een signaal op, anders is de datum in de praktijk alleen zichtbaar als je er toevallig naar kijkt. Zie Signalen en deadlines instellen per dossier.
Wat de maatregel verder in gang zet
Bij beschermingsbewind verwacht de kantonrechter een boedelbeschrijving aan het begin en daarna elk jaar een rekening en verantwoording. Het dossier houdt daarvoor Boekjaar, Laatste R&V en Eerstvolgende R&V bij, zodat je ziet waar je staat zonder het na te rekenen.
Neem je een lopend bewind over van een andere bewindvoerder, dan begint het bij een kloppende beginbalans per overdrachtsdatum — zie Beginbalans invoeren bij overname van een dossier.
En houd de wettelijke drempel in het oog: voer je het bewind over drie of meer mensen, dan gelden de kwaliteitseisen uit het Besluit kwaliteitseisen curatoren, beschermingsbewindvoerders en mentoren, met toezicht door het Landelijk Kwaliteitsbureau CBM.
Als de maatregel wijzigt
Wordt een bewind uitgebreid met mentorschap, gaat het over in curatele, of eindigt het? Werk de velden bij en bewaar de nieuwe beschikking erbij. Verwijder de oude niet.
Je moet later kunnen aantonen onder welke maatregel je in welke periode handelde. Elke wijziging aan de dossiergegevens komt in de audit-log terecht, met tijdstip en gebruiker, zodat die geschiedenis vanzelf ontstaat — zie Cliëntgegevens wijzigen en de audit-log teruglezen.