Budgetplan opstellen en actueel houden

Het budgetplan is het hart van elk bewind: wat komt er binnen, wat gaat eruit, en wat blijft er over voor aflossing en leefgeld. Dit artikel laat zien hoe het is opgebouwd, waarom je beter bij de bankrekening begint dan bij een leeg formulier, en hoe het plan zichzelf actueel houdt zonder dat je er maandelijks in hoeft te zitten.

Hoe het budgetplan is opgebouwd

Het plan kent vier blokken die je in het dossier terugvindt.

Inkomsten zijn loon of uitkering, vakantiegeld en toeslagen — huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget. Vaste lasten zijn huur, energie, zorgverzekering, overige verzekeringen en abonnementen. Reserveringen zijn de bedragen die je opzij zet voor kleding, inventaris en onvoorzien. Aflossingen zijn wat er naar schuldeisers gaat.

Onderaan staat wat er dan nog overblijft: het vrij besteedbare bedrag. Dat is het leefgeld waar je cliënt het mee moet doen, en daarom de belangrijkste regel van het hele overzicht.

Bij de aflossingen zie je per post de schuldeiser, wat er al betaald is en welke restschuld er nog staat. Zo is de aflossing niet een los bedrag maar een regel die zichtbaar naar een schuld verwijst.

Begin bij de bankrekening, niet bij het formulier

Je kunt elke post met de hand invoeren. Sneller en betrouwbaarder is het andersom.

Koppel eerst de bankrekening. Bewind.app herkent daarna terugkerende betalingen — dezelfde tegenpartij, hetzelfde ritme, een vergelijkbaar bedrag — en stelt voor er een budgetpost van te maken. Een paar weken transacties leveren zo een plan op dat klopt met de werkelijkheid in plaats van met een schatting of met wat je cliënt zich herinnert.

Dat verschil is groter dan het lijkt. Mensen vergeten abonnementen, onderschatten boodschappen en noemen zelden de incasso die al maanden loopt. De bank vergeet niets. Hoe je de koppeling legt staat in Bankrekening koppelen via PSD2.

Voorstellen goedkeuren

Nieuwe of gewijzigde posten komen niet zomaar in het plan. Ze worden eerst als voorstel aangeboden, en jij keurt goed.

Daarbij zie je het onderscheid tussen posten die nieuw zijn en posten die uit de vorige periode zijn doorgerold. Nieuw betekent: dit hebben we niet eerder gezien, kijk er even naar. Doorgerold betekent: dit stond er al en loopt door.

Ga niet op de automatische piloot akkoord. Een nieuwe terugkerende afschrijving kan een abonnement zijn dat je cliënt is vergeten op te zeggen, of een incasso die daar niet hoort. Het voorstel is het moment waarop je dat ziet — daarna verdwijnt het in het totaal.

Per post kun je de categorie en de frequentie aanpassen als de herkenning ernaast zat. Posten die je niet in het plan wilt kun je verbergen; ze blijven bestaan, maar tellen niet mee.

Aflosruimte

Wat er na inkomsten, vaste lasten, reserveringen en leefgeld overblijft is de aflosruimte: het bedrag dat maandelijks beschikbaar is voor schuldeisers.

Dat getal is de basis van elk betalingsvoorstel dat je doet. Baseer je het op een schatting, dan loop je het risico dat je iets toezegt wat niet houdbaar is — en een regeling die na drie maanden klapt kost meer dan een regeling die je goed hebt onderbouwd. Omdat de aflosruimte uit het plan rolt en het plan uit de werkelijke transacties, staat er een onderbouwing achter die je kunt laten zien.

Actueel houden zonder onderhoud

Een budgetplan veroudert vanzelf. De huur gaat omhoog, een verzekering wordt duurder, een abonnement komt erbij of valt weg.

Omdat de bankimport doorloopt, valt zo'n afwijking op in de vergelijking tussen plan en werkelijkheid. Een vaste last die stijgt of stopt zie je, en een nieuwe terugkerende post wordt gesignaleerd zodat je hem kunt toevoegen. Structurele afwijkingen komen bovendien terug in de controle van het dossier — zie Verschillen oplossen in de reconciliatie.

Het resultaat is dat je geen jaarlijkse grote schoonmaak hoeft te doen. Je maakt kleine correcties op het moment dat er iets verandert, en het plan blijft daardoor bruikbaar.

Wat de kantonrechter ermee doet

Bij de rekening en verantwoording kijkt de kantonrechter of het beheer verantwoord was. Een actueel budgetplan, gestaafd door de werkelijke transacties, is daarvoor je sterkste onderbouwing: het laat zien dat je keuzes op cijfers berustten en niet op aannames.

Zie Rekening en verantwoording opstellen en indienen voor hoe je dat overzicht samenstelt.

Je cliënt heeft er trouwens ook wat aan. In het portaal ziet hij in één oogopslag waar zijn geld heen gaat en hoeveel er deze maand vrij besteedbaar is — vaak scheelt dat meer telefoontjes dan welke uitleg ook.